Afscheidsspeech Siebren Buist

27 maart 2018

Geachte voorzitter, collega’s en andere belangstellenden,

Het is een goede gewoonte om bij het voeren van het woord in deze raad je primair te richten tot de voorzitter. Over het hoe en waarom van deze gewoonte is ooit lang en heel goed nagedacht door belangrijke denkers, daar zit een echte visie achter dus. Dat geldt ook voor het geven van een handdruk voor en na de vergadering. Ik zou over die visie de mij gegeven spreektijd wel kunnen vullen.

Dat ga ik niet doen, die tijd kan ik beter besteden en ik wil ook rekening houden met de gevoelens van bijvoorbeeld collega Van der Linde. Hij is het langstzittende raadslid van onze gemeente en misschien wel van heel het land. Met hem had ik regelmatig aanvaringen o.a. over de lengte van mijn verhalen tijdens vergaderingen. Dat heeft mij soms geërgerd maar mij altijd ook scherp gehouden. Dank daarvoor, beste Ben.

Ik ga ook niet uitvoerig stilstaan bij de bijdrage van de sociaaldemocratie in het algemeen bestuur en het dagelijks bestuur van deze gemeente. Ik wil volstaan met de constatering dat die voor ons wezenlijke bijdrage er steeds geweest is in het algemeen bestuur vanaf de Tweede Wereldoorlog. Soms had de PvdA relatief veel zetels en soms wat minder. De participatie van de PvdA in het dagelijks bestuur van deze sociaal-christelijke gemeente is er in die periode op één raadsperiode na steeds geweest.

Twaalf jaar raadslid zijn heeft mij heel veel gebracht maar ook het nodige gekost. Het heeft mij geleerd dat de belangen van de gemeente Heerde niet alleen liggen binnen de gemeentegrenzen maar ook daarbuiten. Ik heb in die periode heel veel nieuwe mensen leren kennen. Mijn kennis over het openbaar bestuur is behoorlijk toegenomen. Die kennis heeft mij in mijn echte baan geen windeieren gelegd.

Heerde is geen eiland. Dat zouden we ons vaker en meer moeten realiseren. Dat zouden we ook moeten laten zien als er buiten de gemeentegrenzen iets belangrijks wordt georganiseerd. Er zijn raadsleden, en dat zijn steeds dezelfde, die daar nooit aanwezig zijn. Dat is jammer en volgens mij ongewenst.

Toen ik in de politiek in Heerde begon was het CDA de grootste met 5 zetels. Het CDA werd op de voet gevolgd door de PvdA met ook 5 zetels. Er werd toen een coalitie gevormd tussen deze twee grote partijen en de toen veel kleinere CU. Dat was overigens na een coalitie tussen PvdA, VVD en Boerenpartij, die kampte met de nodige problemen. Deelname van de CU aan de coalitie die gevormd werd in 2010 was getalsmatig niet echt nodig maar wel van belang, zo vertelde toen onze Jan Lieske omdat je als PvdA met de CU in de coalitie op de sociale onderwerpen veel beter af was dan met de CU in de oppositie. Een stevige coalitie zonder interne en externe problemen was toen en is ook nu noodzaak.

In die tijd was het dualisme ook al jaren ingevoerd maar in Heerde deden we daar toen nog helemaal niet aan. Dat gold toen ook voor duurzaamheid, dat was iets voor de grotere gemeenten. Op beide terreinen zijn we wel opgeschoven maar het is nog niet klaar, het is nog lang niet genoeg.

Harro Visser was toen, 12 jaar geleden, fractievoorzitter van de grootste partij. Als fractievoorzitter van de grootste partij heb je een leidende positie in het fractievoorzittersoverleg. Men verwacht iets van de persoon in die positie. Zijn rol in het fractievoorzittersoverleg was een opvallende. Hij probeerde er voor te zorgen dat de tegenstellingen tussen de partijen in dat overleg werden verkleind. Die leidende en samenbindende rol is na zijn vertrek niet meer echt opgepakt. Het zou goed zijn dat in de komende raadsperiode deze rol weer wordt opgepakt. Naast de voorzitter is er dan ook vanuit de raad dan een soort ‘hoeder’ van sfeer en binding.

De samenwerking met D66/GL, die tot stand kwam ergens in deze raadsperiode, heeft gebracht dat twee relatief kleine partijen het werk beter konden verdelen en elkaar inhoudelijk konden versterken. Het bracht nieuwe inzichten, energie en inspiratie. Ik wil Silvia, Dianneke en de andere ‘fractieleden’ daarvoor bedanken. Zouden PvdA en D66/GL op één lijst hebben gestaan – dat blijft voor mij toch een lonkend perspectief – dan was die ‘progressieve lijst’ bij de verkiezingen van 2014 en ook die van 2018 de grootste van de gemeente geweest…

In de politiek gaat het om serieuze zaken en om grote belangen. Het plezier, de humor raakt dan wel eens wat op de achtergrond heb ik gemerkt. Het laatste halfjaar is de humor, het plezier tijdens vergaderingen gelukkig weer meer te voorschijn gekomen. Belangrijk om dat ook voor de verdere toekomst vast te houden. Dank voor uw belangrijke bijdrage daarin, mijnheer de voorzitter.

Een vrijetijdspoliticus, en dat zijn raadsleden in onze gemeente, moet het raadswerk erbij doen. Een aantal doet dat raadswerk naast een baan, bij de PvdA is dat overigens standaard. Dat is best ingewikkeld en dan is een goede betrouwbare griffier die ondersteunt en die gevraagd en vooral ook ongevraagd advies geeft heel belangrijk. Ik wil Bianca daarvoor bedanken.

Ik heb een goede tijd in deze raad gehad. Na 12 jaar, en dat kan echt niet anders zijn, is de frisheid er af realiseerde ik mij op enig moment vorig jaar. Automatismen in handelen en denken traden steeds vaker op. Verzuring ligt dan op de loer, bedacht ik me. Het was dus goed voor mij, de fractie, de PvdA en de raad om te stoppen. Ik blijf de politiek in Heerde volgen en blijf natuurlijk aan mijn PvdA toegewijd. We gaan elkaar dus zeker nog weer zien.

In Heerde nemen we in de politiek elkaar regelmatig de maat, moraliserende opmerkingen worden regelmatig gehoord. Soms zijn partijen in de oppositie zeer kritisch en poeslief zodra er in de coalitie wordt plaatsgenomen.

Het is allang geen geheim meer welke partij in Heerde de meeste schriftelijke vragen stelt. Zou het iets zijn om in de komende raadsperiode, en die begint donderdag al, iets te ontwikkelen waarmee de kiezer bij de verkiezingen in 2022 objectief kan worden geïnformeerd over of en hoe per partij de belangen zijn behartigd. Heerde zou dan in een klap af zijn van het imago dat de zin uit het volkslied dat alles ‘bie het olde mut blievn’ oproept. Voor de kiezer zou dan helder zijn welke raadsleden wel en welke raadsleden niets gedaan hebben.

Een andere mogelijkheid is om aan het eind van de raadsperiode een groot debat te houden waar alle partijen vertellen wat ze hebben gedaan en waarover vervolgens met elkaar een debat wordt gevoerd. Dan wordt helder wie hard heeft gewerkt, heeft bijgedragen en wie dat niet of minder heeft gedaan.
Pas dan zou helder zijn hoe vlag (en dat mag de Nederlandse zijn, die van Heerde maar ook die van Cittaslow) erbij hangt.

Ik wil Marie-Louise, dat is mijn lief, en Imke, ons prachtige kind, bedanken voor het feit dat zij het goed vonden dat ik vaak drie à vier dagdelen per week op pad was voor de PvdA of de politiek in Heerde. De regelmatige afwezigheid van één van de ouders in een gezin met een opgroeiend kind en ook nog eens twee ouders met elk een volledige baan is best wel eens lastig. De komende maanden ga ik een nieuwe balans zoeken tussen werk-privé-hobby.

Dank voor uw aandacht.

Siebren Buist